Berichten

Petra Kleuver danst

Dit keer in gesprek met Petra Kleuver (1962), Coördinator Artistieke Zaken bij het Noord Nederlands Orkest èn docent Alexander Techniek voor Podiumkunstenaars 

Laatbloeier

In gesprek zijn met Petra Kleuver over haar leven is een belevenis. Dat heb je soms, als je iemand voor je hebt die zó veel heeft gedaan en die overal zoveel passie in legt. “Het was een heel proces”, zegt ze zelf, “Ik ben een beetje een laatbloeier”.

Op zoek naar balans

Voordat ze in 2006 naar Nederland kwam, had ze in haar geboorteland Duitsland al twee opleidingen met succes voltooid. De eerste kwam direct voort uit haar jeugd, die ze als dochter van een zangeres en een dirigent regelmatig achter de schermen van een operahuis had doorgebracht. Ze studeerde zang aan het conservatorium van Keulen en werd operazangeres. Helaas kwam ze er al vrij snel achter dat haar talent niet zo groot was dat ze er een goede boterham mee kon verdienen, maar ze wilde het graag en zette toch door. Met een baan als regieassistente voor opera ernaast kon ze de touwtjes net aan elkaar knopen. Pas rond het overlijden van haar moeder in 1993 kwam ze tot het inzicht dat ze er goed aan zou doen om zich ook op andere gebieden te ontwikkelen. Ze realiseerde zich dat hoog tijd was om haar leven, zowel in het werk als persoonlijk, in balans te brengen.

Een belangrijke ontmoeting

Via een collega was ze in contact gekomen met iemand die veel baat had bij het toepassen van de Alexander Techniek. Ze besloot zich daar in te bekwamen. Ze volgde de opleiding tot Alexander docent in Keulen en startte daarmee in 1996 haar eigen praktijk. In die tijd kwam ze ook in contact met Professor Nadia Kevan van de Folkwang University of Arts in Essen, Duitsland, een ontmoeting die de rest van haar leven zou beïnvloeden.

Wat is Alexander Techniek?

“De Alexander Techniek is een bewegingsleer gericht op het (her)vinden van je natuurlijke balans en coördinatie. Ieder mens is van nature uitgerust met een verfijnd balansmechanisme. Bij een juist functioneren, zorgt dit mechanisme voor een moeiteloze coördinatie bij alles wat je doet. Ondoelmatige en meestal onbewuste spanningspatronen kunnen ervoor zorgen dat de balans verstoord raakt. Alexander Techniek maakt je bewuster van je denken, je motoriek en je ademhaling. Samen met een leraar oefen je in het ′gewaar worden van jezelf′. Je leert onnodige (spier)spanning herkennen en los te laten. Het herstellen van de natuurlijke balans tussen hoofd en ruggengraat vormt hierbij een belangrijk uitgangspunt. De ontspanning die dit teweeg brengt, heeft als effect dat je efficiënter gebruik gaat maken van je lichaam en zo een betere beheersing krijgt over al je bewegingen.

Omdat Alexander Techniek van binnenuit werkt, hebben de vaardigheden die je leert niet alleen een positief effect op je lichaamshouding, maar ook op allerlei aanverwante zaken. Denk aan een hogere mentale alertheid, makkelijker spreken in het openbaar en een betere nachtrust. Je bent beter in balans waardoor je in staat bent om optimaal gebruik te maken van je eigen kracht. Alexander Techniek vormt zo een uitstekende basis voor elke fysieke en mentale activiteit.” (deze uitleg is afkomstig van de website van de Nederlandse Vereniging van Leraren in de Alexander Techniek).

Life is what happens, when you’re busy making other plans…

En toen, inmiddels in 2006, nam haar leven opnieuw een wending die alles veranderde. Ze werd verliefd… en belandde in Groningen. Best even wennen in het begin! Ze kende er geen mens, had haar werk in Keulen achtergelaten en sprak de taal onvoldoende. Tijd voor een nieuw en serieus plan, en dat kwam er gelukkig. Bij de Oosterpoort in Groningen zochten ze iemand met organisatietalent en kennis van klassieke muziek, en Petra kreeg de baan. Na zo’n vier jaar Oosterpoort werd ze door hen gedetacheerd aan het Noord Nederlands Orkest, waar ze op dit moment nog steeds werkt, als Coördinator Artistieke Zaken.

Repareren en revalideren

In haar werk met musici komt ze het best vaak tegen dat mensen moeten uitvallen met fysieke klachten. Dat blessures zo maar op de loer liggen weet ze ook uit eigen ervaring, van toen ze zelf nog op het podium stond. Om opnieuw collega’s zo vaak in de lappenmand te zien en veel tijd te zien besteden aan het repareren en revalideren vond ze zo schrijnend dat ze het hoognodig begon te vinden om na te denken en ruimte te maken voor echte verandering; bij haar werkgever, maar ook bij zichzelf.

O ja!

Maar wacht eens even, had ze daar niet al eens een prachtige opleiding voor gevolgd…? In overleg met de HRM-manager Hedi Boersema kreeg ze akkoord op haar plan om voor de musici van het Orkest een tweetal workshops te organiseren o.l.v. haar vroegere inspirator Nadia Kevan, die zich inmiddels ook in Nederland bleek te hebben gevestigd.

Als alles wakker wordt

En zo is het gekomen… Onbewust als ze tot dan toe was van de ruimte die ze steeds vergat te maken in haar leven, waren de workshops met Nadia een totale openbaring. Als ze aan me vertelt hoe tijdens haar workshops alles weer wakker werd en samen kwam, straalt ze van oor tot oor.

… voor Podiumkunstenaars

Vrij snel daarna vroeg ze haar werkgever om één dag vrij in de week en meldde ze zich aan bij Nadia’s Awareness Teaching Centre in Nijmegen, om een post-graduate in Alexander Techniek te gaan volgen. Gelukkig was Hedi Boersema op de hoogte van de mogelijkheid tot ondersteuning van dit soort trajecten via het SFPK; een meevaller waar Petra niet op had gerekend, maar die wel heel welkom was, natuurlijk. Haar post-graduate werd later ook nog aangevuld met een opleiding in Dance of Life, een ‘transformatieve bewegingskunst’, en nu is ze helemaal klaar voor weer een nieuwe stap in haar leven. Sinds kort is ze, naast haar werk bij het NNO, actief als ‘Alexander Docent voor Podiumkunstenaars‘ en zet ze voorzichtige stappen in de richting van haar mooie idee voor een aantal door het land verspreide ‘vitaliteitslabs’ voor podiumkunstenbedrijven.

Later word ik danseres

Als ik tot slot aan haar vraag naar haar grootste droom voor de toekomst is, schiet ze zelfs heel even uit haar allernieuwste rol… “als ik met pensioen ben wil ik zo vaak als ik maar kan als danseres op het podium staan”.

Zo’n bevlogen mens wens je toch van harte ‘liefde en licht’, nietwaar?! Maar in ieder geval heel veel succes!

Noot: Er is op het moment dat dit artikel verschijnt nog geen website voor Petra’s Alexander Techniek-activiteiten online. Zodra dat wel zo is wordt de link naar haar website hier vermeld.

Wil je in contact komen met Petra dan kun je haar bereiken via e-mail: contact@petrakleuver.nl

© Johanna Glas – SFPK

Sjoukje Bonekamp voor een groep

Sjoukje Bonekamp voor een groep aan het werk

Deze keer in gesprek met Sjoukje Bonekamp – carièrecoach in het team van coaches bij het SFPK

Een extra impuls

Wij zijn er, als het Sociaal Fonds Podiumkunsten, voor besteld om podiumkunstenaars te ondersteunen bij hun loopbaanambities, door hun opleiding en ontwikkeling te financieren. Dus toen we ruim drie jaar geleden hoorden dat we konden aanhaken bij het Sectorplan Cultuur waren we daar natuurlijk heel enthousiast over. Een extra impuls voor HR-beleid in de kunst- en cultuursector en serieuze aandacht voor de duurzame inzetbaarheid van iedereen die er in werkzaam is, daar zeiden wij geen nee tegen.

Ambitieus

Wat wij ons direct realiseerden was dat het aantal trajecten dat het Sectorplan beoogde te realiseren behoorlijk ambitieus was. Het plan dat bij het Ministerie van SZW was neergelegd omvatte in totaal een kleine 3000 trajecten, te realiseren door maar een handvol projectpartners; SFPK, FNV KIEM (nu Kunstenbond), VoB, BNO, en C+O. Tot dan waren er via het SFPK gemiddeld zo’n 80-100 aanvragen voor loopbaantrajecten per jaar, een aantal dat in het ambitieuze Sectorplan slechts een druppel op een gloeiende plaat zou zijn.

Er stond veel prachtigs te gebeuren

We moesten dus op zoek naar goede mensen om ons te versterken. N.a.v. onze oproep op Culturele Vacatures en op onze Facebookpagina meldden zich binnen een mum van tijd ruim 200 coaches aan, met allerlei specialisaties, zowel in als buiten onze sector. Na een stevige selectie op ervaring en aanbevelingen van mensen in de cultuursector konden we aan de slag met zo’n 70 betrokken coaches. Niemand kon op dat moment vermoeden wat een enerverende tijd het zou worden en wat een prachtige dingen er stonden te gebeuren.

Aan de picknicktafel

Nu het bijna is afgerond zijn we natuurlijk benieuwd wat het Sectorplan allemaal heeft opgeleverd en hoe betrokkenen het hebben ervaren. Na gesprekken met een paar deelnemers, met de kwartiermaker mobiliteit, de SFPK-coördinator en met de projectleider van het HR-onderzoek, is het nu de beurt aan een van onze coaches, Sjoukje Bonekamp. Ik spreek haar aan de picknicktafel in de tuin van ons nieuwe kantoor in Amsterdam Zuid.

Een goede kijk

Sjoukje maakte kennis met het SFPK toen ze tijdens een training die zij op locatie gaf bij toeval onze coördinator Dorien Versloot ontmoette. Ze had tot dan als coach vooral ervaring in commerciële sectoren en in de gezondheidszorg. Ondanks dat ze de cultuursector nog niet heel goed kende gaf ze er direct blijk van een heel goede kijk te hebben op de uitdagingen waarvoor mensen die in de cultuursector werken zich vaak geplaatst voelen. Het klikte met Dorien en toen wij een oproep deden aan coaches voor het Sectorplan Cultuur waren we er blij mee dat Sjoukje zich meldde.

Roeping, passie en voldoening

“Wat maakte dat je reageerde op onze oproep?”
“De cultuursector trekt me aan. De loopbaanvragen waar mensen mee rondlopen zijn eigenlijk overal tamelijk vergelijkbaar, maar het is de roeping waarmee men voor de sector kiest en de passie en het doorzettingsvermogen waarmee mensen er hun werk doen dat me fascineert. Mensen in de gezondheidssector hebben vaak een vergelijkbaar soort drive, een motivatie die veel verder reikt dan het hebben van een bron van inkomsten. Mensen zijn gewoon heel blij dat ze werk hebben dat voldoening geeft. Maar dit betekent o.a. wel, dat organisaties het zich kunnen permitteren om zich tamelijk behoudend op te stellen als het op HR-beleid aankomt. En daar komt in de cultuursector dan ook nog het gegeven bij dat de artistieke invulling vaak de hoogste prioriteit krijgt, en dat de mensen die het werk doen daar meestal gewoon in mee gaan…”

Een beetje conservatief

“Wat is je het meeste opgevallen, specifiek in onze sector?”
“Met name de kleine en middelgrote organisaties zijn in de regel gewoon niet zo bezig met de loopbaan van de mensen die voor ze werken, het werk moet gedaan en het is al lastig genoeg om de volgende productie op de rit te krijgen. Je kunt eigenlijk wel stellen dat het er een beetje conservatief aan toe gaat… Zo moeten jonge mensen bijvoorbeeld heel erg hun best doen om een plekje te veroveren. Naar hun input wordt niet zo snel geluisterd, terwijl er in de rap veranderende en digitaliserende wereld wel degelijk plaats zou kunnen zijn voor hun frisse ideeën.”

Gouden kooien

“Verder ben ik op verschillende plekken, wat ik noem, ‘gouden kooien’ tegengekomen, organisaties die met mensen werken die waarschijnlijk nooit meer zullen gaan bewegen en waarvoor het eigenlijk de norm is om alles toch vooral bij het oude te houden. Veranderen is echt heel lastig. En als loopbaanbegeleiding ter sprake komt, kom je soms wel heel bijzondere reacties tegen, in de trant van “zodra ze naar een coach gaan ben ik ze daarna kwijt”. Zelfs het voeren van reguliere jaargesprekken met medewerkers gebeurt maar mondjesmaat.

“Wat is de top 3 van loopbaanvragen die je bent tegengekomen?”

“Als mensen eenmaal zover zijn dat ze met mij in gesprek gaan zijn er eigenlijk maar 2 soorten vragen:
1) Ik wil iets totaal anders maar ik weet niet wat
2) Ik ben toe aan een volgende stap maar weet niet hoe ik die kan zetten.

Waar ik, als coach, dan vooral naar op zoek ga is naar alles wat er achter zo’n vraag verborgen zit.”

Stokpaardje

“Als coach is het vooral je taak om de mensen waarmee je werkt te helpen om zelf antwoorden op hun vragen te vinden. Ik laat ze vertellen wat ze zoal te bieden hebben, waar ze goed in zijn en vooral, wat ze nou écht leuk vinden om te doen. Het is mooi om te zien hoe mensen dan vooral zichzelf kunnen verrassen.  En verder ben ik ook graag een stok achter de deur; ik help ze met het maken van goede online profielen, het opstellen van een actieplan en om dat vooral ook zo concreet mogelijk uit te werken. En dan het netwerken, dat is echt een beetje een stokpaardje van mij, want daar ligt voor mij de sleutel van het in beweging houden van je loopbaan. Mensen hebben er vaak geen idee van hoe belangrijk het is om een goed netwerk te onderhouden en bijna iedereen ziet er verschrikkelijk tegenop om dat te doen. Dan hebben ze aan mij een goeie, want op dat gebied stel ik ze in mijn trajecten echt stevige doelen. Ik vind het heerlijk om te zien als mensen er gaandeweg toch veel beter in worden en er zelfs plezier in kunnen krijgen.”

Een warm pleidooi

“Als je een pleidooi kon houden voor de cultuursector?”
“Tsja, dat is niet zo moeilijk; het streven naar het hebben van een goede loopbaan moet in de cultuursector veel meer een ‘cultuur’ worden, zowel voor organisaties als voor de mensen die er in werkzaam zijn. Duurzame inzetbaarheid is niet alleen de verantwoordelijkheid van HR-functionarissen in organisaties maar zal, juist is zo’n ‘ongewone’ sector als de cultuur, ook door degenen die er in werken veel nadrukkelijker op het netvlies moeten worden genomen. Aan organisaties is het wel de taak om de blik veel meer naar buiten te richten. Van elkaar kun je leren en door uit te wisselen kun je jezelf versterken.”

Ik houd me aanbevolen!

“Zo ben ik zelf betrokken bij het initiatief RegioMatch in Amsterdam waarin zo’n 50 organisaties hun vacatures, stages en ‘best practices’ op HR-gebied met elkaar uitwisselen. Ook wordt er gelegenheid geboden aan medewerkers die iets anders zoeken om zichzelf gedurende een minuut aan andere werkgevers voor te stellen. Als ik er een rol in kan spelen om zoiets ook voor de cultuursector op te zetten, dan houd ik me aanbevolen.”

© SFPK – Johanna Glas

Wil je op de hoogte blijven van de activiteiten van het Sociaal Fonds Podiumkunsten? Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief via deze LINK

Reacties kun je hieronder kwijt!

foto © Tim van der Voort – Corine Overvest en een aantal Nieuwkomers

Deze maand in gesprek met Corine Overvest – Hoofd Orkater/De Nieuwkomers.

LinC

Ik ontmoet Corine in het LinCafé, een netwerkbijeenkomst van deelnemers en oud-deelnemers aan het LinC-programma, die dit keer werd gehouden in de Ajax-foyer in de Stadsschouwburg in Amsterdam. LinC staat voor Leiderschap in Cultuur en is een opleidingsprogramma voor en door leiderschapstalenten in de culturele sector. Het wordt uitgevoerd door de Universiteit Utrecht (USBO) en Kennisland in samenwerking met HKU en Coaching in de Cultuur. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is een substantiële sponsor van het LinC-programma. Binnenkort gaat de vierde editie van start. Helaas is het waarschijnlijk ook de laatste editie, want als er niets veranderd zal dit het laatste jaar zijn dat het Ministerie het programma ondersteunt. Voor wat betreft de theatersector moeten we ons daar misschien binnenkort wel even op bezinnen.

Sectorplan Cultuur

SFPK-coördinator Dorien Versloot en ik waren dit keer als gasten door LinC uitgenodigd om iets te vertellen over het Sectorplan Cultuur. Opnieuw was het mooi om te zien hoe enthousiast men wordt van de mogelijkheden die het Sectorplan biedt. Als eenmaal doordringt welke kansen er geboden worden reageert men meestal eerst met wat ongeloof en direct daarna met groot enthousiasme. De eerste die ‘aan’ ging was Corine.

Maak er gebruik van!

Dit jaar mag er dan wel dat extra mooie aanbod voor opleiding en ontwikkeling zijn via het Sectorplan Cultuur, via het SFPK (voorheen het Loopbaanfonds Theater) kan al jarenlang ondersteuning voor het volgen van loopbaantrajecten worden aangevraagd. Het was heel fijn om op kantoor bij Orkater te merken dat bijna iedereen op de hoogte is van deze mogelijkheden en dat ze er ook graag en ruim gebruik van maken. Daar is het voor tenslotte! Corine heeft haar LinC-traject ook mede gefinancierd met een bijdrage uit het Fonds.

Leren is een passie

Dat ze een mooie baan heeft straalt van haar af.  Als hoofd van De Nieuwkomers is het haar werk om voortdurend bezig te zijn met het ontwikkelen van talent. Ze praat er met passie over. In het Nieuwkomers-programma wordt aan jonge makers de kans geboden om, binnen het veilige kader van de organisatie van Orkater en in de buurt van meer ervaren en gelauwerde collega’s, hun eerste eigen productie te maken. Gemiddeld heeft Corinne zo’n n 2-5 producties per jaar onder haar hoede. Wat leuk is, is dat  Corine zelf eigenlijk ook zo’n Orkater-product is. Ze kwam er ooit als stagiaire binnen en werkt er nu al meer dan 10 jaar!

Tegen de waan van de dag

“Als je langere tijd op dezelfde plek werkt komt er onherroepelijk een moment dat de routine toeslaat. Als je je dat realiseert kun je twee dingen doen. Je kunt voort blijven dobberen op de waan van de dag, of je kunt dat besef nemen als aanleiding om weer eens wat tijd te nemen voor verdieping. Voor mij was dat laatste precies wat ik nodig had. Door LinC kreeg ik de kans om weer eens wat afstand te nemen, vooruit te kijken en me verder te ontwikkelen. Het mooie is dat dat precies is wat het me heeft gebracht, ondanks dat het best heel pittig, intensief en tijdrovend was om het in de routine van mijn werk en gezin in te passen. De beslissing om weer tijd vrij te maken voor een studie heeft me zo ook weer een stap verder gebracht. Ik kan het iedereen aanraden!”

© SFPK – Johanna Glas

Zou jij ook training of opleiding willen volgens om je kansen op een goed inkomen en werk te vergroten? Wat heb je dan nodig om in actie te komen? Wanneer ga jij optreden voor jezelf?!

Reacties kun je hieronder kwijt!

foto © Claudia Kamergorodski – Julia Bless

Een tijdje terug ontmoette ik Julia Bless. We waren beiden bij een evenement van het Cultureel Persbureau. Ik zou die middag, samen met Nancy Koornwinder van 10-Social, een introductie verzorgen over Twitter en hoe je dat als kunstenaar of culturele instelling kunt inzetten voor de marketing van je organisatie. Julia was in de zaal.

Zo iemand waar je als trainer van droomt

Ik was wat gespannen die middag. Hoe zou het zijn om voor hok vol cultuurjournalisten en kunstenaars onze kennis en voorliefde voor Twitter te etaleren? Konden we het overbrengen? Zou het ons lukken om adequaat op kritische vragen te reageren? Hoewel we zelf heel goed weten dat het werkt als je weet wat je doet, is het een gegeven dat niet iedereen er gemakkelijk voor overstag gaat. Gelukkig konden we snel ontspannen want Julia was in de zaal. Zij is zo iemand waar iedere trainer van droomt; een deelnemer die echt van de hoed en de rand wil weten en die steeds enthousiaster wordt. Het werd een heerlijke middag!

Tijdens de borrel sprak ik haar natuurlijk aan, daar wilde ik meer van weten…

Julia’s aanwezigheid bleek vooral een zakelijke reden te hebben. Naast haar werk als regisseur bij theatergroep Suburbia startte ze recent haar eigen trainingsbureau Suburbia in bedrijf. Een bureau dat trainingen verzorgt in het bedrijfsleven op het gebied van creatief denken, presenteren, samenwerken e.d. Toen ze daarna ook nog vertelde dat ze in de voorbereiding naar deze stap ondersteuning had gekregen via het Loopbaanfonds Theater (een van de voorlopers van wat nu het SFPK is) wilde ik wel graag een interview…

Twee banen

“Ik werkte naast mijn regisseerwerk voor Suburbia, net als velen in ons vak, ook nog in het onderwijs. Een pittige combinatie die ik soms best zwaar vond omdat het regelmatig voorkwam dat ik na een dag voor de klas ook nog ‘s avonds aan de bak moest. Ik was al een tijdje aan het nadenken hoe ik daar wat meer balans ik kon krijgen.”

Dat er bij Suburbia ook al enige tijd werd gezocht naar manieren om ‘ondernemender’ te worden bracht haar op het idee. Zou ze de vaardigheden die ze in haar creatieve werk al heel ver had ontwikkeld, misschien ook wel in een zakelijke omgeving kunnen gebruiken? Regisseurs hebben natuurlijk al veel kwaliteiten die uitstekend toepasbaar zijn in het bedrijfsleven, zoals de wil om te leren, improviseren, interacteren, het kunnen bedenken van ongebruikelijke oplossingen…

En ook nog eens beter verdienen!

“Ik ben zo dankbaar voor de kans die ik heb gekregen om mij, met een bijdrage van 70 % door het Loopbaanfonds, als trainer te ontwikkelen. Als ik dat helemaal zelf had moeten betalen had ik me dat nooit kunnen permitteren. Doordat ik aan de Academie voor Innovatief Trainen en bij B.E.E.R. Collewijn/Mulder een opleiding in speels coachen en trainen kon volgen, brak er een heel nieuwe fase aan, zowel voor mij persoonlijk, als voor Suburbia. Zij kunnen zich op een innovatieve manier onderscheiden door met een bijzonder aanbod zichtbaarder te worden in de regio en ik kan nu zelf veel beter plannen hoe ik de periodes tussen regies wil invullen. Het is heel fijn dat ik daardoor meer balans in mijn werk heb gekregen en het mooie is, ik verdien er nog eens beter mee ook.”

Julia mag zich inmiddels met veel plezier hebben toegelegd op het ondernemerschap door een trainingsbureau te beginnen, ze verzekert me wel dat het regisseren voor haar op nummer één blijft. “Ik ben en blijf theatermaker. Het is alleen zo heerlijk om te merken dat de competenties die ik als regisseur gewend ben in te zetten, zoals het overbrengen van creativiteit, inhoud, passie en bezieling, verkóópbaar blijken te zijn, zodat mijn wereld niet meer hoeft in te storten als ik even geen regie kan doen.”

Dat laat je toch niet liggen?!

Aan het eind van ons gesprek gaat Julia nog even helemaal los: “Ik wil iedereen wel wakker schudden, want het is zo belangrijk om je te blijven ontwikkelen! Kijk op de website van het SFPK en oriënteer je op je mogelijkheden. Als er geld is waar je aanspraak op kunt maken, dan ga je dat toch niet laten liggen?!”

© SFPK – Johanna Glas

Zou jij ook training of opleiding willen volgens om je kansen op een goed inkomen en werk te vergroten? Wat heb je dan nodig om in actie te komen? Wanneer ga jij optreden voor jezelf?!

Reacties kun je hieronder kwijt!

Portfolio Items