foto Ene Harry Hexagon Ensemble

foto © Ene Harry – Bram Kreeftmeijer (r) in het Hexagon Ensemble

In gesprek gaan met Bram Kreeftmeijer is niet zo moeilijk. De eerste hoboïst van het Gelders Orkest praat heel gemakkelijk en graag over zijn vak en over wat hem daarin zoal bezighoudt. En dat is best veel.

Behalve in het Gelders Orkest speelt hij ook in het Combattimento en het Hexagon Ensemble en is hij als docent verbonden aan het ArtEZ, het conservatorium van Oost-Nederland. Samen met zijn vrouw, de violiste Jelena Ristic, heeft hij een gezin met twee jonge kinderen. Aan serieuze bezigheden geen gebrek, zou je zeggen.

Toch kun je Bram dezer dagen zomaar aantreffen achter de studieboeken voor het behalen van een diploma in Medische Basiskennis. Binnenkort is het examen.

Goh Bram, vertel…?

“Ik kom uit een muzikaal gezin, waarin het ontwikkelen en opleiden van talent een belangrijke plaats had. Ikzelf speelde op mijn 6e  al blokfluit en piano. Mijn moeder had een drukke muziekpraktijk aan huis. Nu ik zelf kinderen heb en soms zie hoe het er aan toe gaat op de crèche, besef ik dat je al van jongs af aan blootstaat aan aanwijzingen over hoe je bepaalde dingen ‘hoort’ te doen. Iedereen die zich bezighoudt met jouw opvoeding en opleiding heeft invloed op hoe je later in het leven zult staan.”

Die regels over hoe het hoort

“Het leven van een muzikant is best heel stressvol. Je levert topprestaties in een omgeving die heel veeleisend is. Er is per definitie een grote spanning tussen het ervaren van ruimte voor je eigenheid en het vanuit je hart kunstenaar kunnen zijn aan de ene kant – en het deelnemen aan een groter verband waar veel regels gelden over hoe je hoort te gedragen aan de andere. Ik ken geen collega die een hele carrière doorkomt zonder daar een paar kleerscheuren aan over te houden. Iedereen heeft er in meerdere of mindere mate last van, maar de heersende mores is nog altijd dat je voor moeilijkheden en spanningen zelf maar een oplossing moet vinden. Toen ik, zoveel jaren geleden, op het conservatorium zat is me wel eens aangeraden om een paar flinke stompen in het kussen te geven als ik moeite had met slapen…”

Salarissen waar je niet van kunt bestaan

“Wat ook stress geeft is dat er steeds opnieuw berichten komen dat het ‘met minder moet’. Dat het zakelijk niet goed gaat met het orkest is al zolang ik er werk niets nieuws. Toen ik er 22 jaar geleden begon had ik, als enige solo-hoboïst, in eerste instantie een 100 % speel-aansteling. Ik kwam er zelf vrij snel achter dat 100 % teveel was, omdat er dan geen ruimte overbleef voor mijn eigen ontwikkeling. Toen ik aangaf naar 75% terug te willen heeft het bijna 4 jaar geduurd voordat ze mijn vraag honoreerden en er een tweede solo-hoboïst bij kwam. Destijds betekende een 75% aanstelling dat je voor 63% werd ingeroosterd. De rest van de uren werd gezien als extra voorbereidingstijd voor je taak als aanvoerder. Waar het orkest toen nog ongeveer 70 fte telde, is dat nu teruggebracht naar 46 fte, waarvan slechts 39 fte is ingevuld. We zijn op een punt aangekomen dat nieuwe collega’s moeilijk te vinden zijn omdat het salaris dat hen geboden wordt niet meer toereikend is om fatsoenlijk van te bestaan. Sinds de laatste bezuiniging, waarin iedereen terug moest naar 60%, werk ik in feite veel meer dan ik ooit deed, tegen een nóg weer schameler geworden salaris.”

Jezelf herpakken en verbeteren

“Tijd om in actie te komen, kortom. Ik ben al een tijd lang geïntrigeerd door een methode die onder muzikanten bekend is als dispokinesiologie. Een methode die handvatten biedt aan de muzikant om de discrepantie tussen van wat je ‘innerlijk hoort’ en het fysiek kunnen uitvoeren daarvan te overbruggen. Doet je lijf niet meer lekker mee of is de spanning te hoog opgelopen dan kun je met behulp van dispokinesiologie jezelf weer herpakken en verbeteren. Daar wilde ik veel meer van weten!”

“Toen er in de laatste reorganisatieronde wat opleidingsbudget vrijkwam heb ik die kans met beide handen aangepakt. En zo kan het dus gebeuren dat ik daarmee nu een diploma Medische Basiskennis ga halen. Als je iets doet moet je het goed doen en ik wil in ieder geval een degelijke basis hebben gelegd als ik aan de slag ga om mij verder te bekwamen in de dispokinesiologie. Een vervolgtraject waarvoor ik gelukkig een bijdrage vanuit het Sectorplan Cultuur heb kunnen aanvragen.”

Een orkest is net een klein dorp

“Ik zie het zo: Als uitvoerend artiest verkoop je een mooie tijd. Dat betekent voor mij dat alles wat je doet écht moet zijn. Geen detail mag vergeten worden om het publiek te helpen om een zo goed mogelijke ervaring te hebben. De kans dat dat lukt wordt groter als iedereen die op het podium staat goed in zijn vel zit. Helaas ontbreekt dat er nog wel eens aan. Een orkest is net een klein dorp: Iedereen kent iedereen en iedereen vindt wat van elkaar. Zolang de norm is dat we wegkijken als een collega op zijn gezicht gaat, in plaats van hem op te vangen, kun je in mijn ogen het leveren van een optimale beleving voor het publiek wel vergeten.”

“Ik wil mijn ideeën over het openbreken van die cultuur in eerste instantie graag in praktijk gaan brengen met mijn studenten op ArtEZ. Op termijn hoop ik in mijn eigen omgeving de geesten steeds rijper te maken om een in mijn ogen dringend noodzakelijke cultuuromslag te bewerkstelligen. Nu al merk ik een verandering in hoe ik word benaderd, simpelweg omdat mensen weten dat ik me hierin aan het bekwamen ben. Er komen heel bijzondere dingen op mijn pad op dit moment. Uiteindelijk zal ik altijd muzikant blijven, zeker nu ik artistiek mijn top begin te benaderen. Daarnaast is het mijn droom om een soort ‘muziekdokter’ te worden, in een praktijk aan huis waar collega’s terecht kunnen met al hun vragen over het goed kunnen functioneren en gelukkig zijn in hun vak. Wat ze bij mij zullen vinden is een gedegen advies en een breed netwerk van specialisten die vanuit verschillende invalshoeken kunnen worden ingeschakeld om ze te helpen hun obstakels, van welke aard dan ook, uit de weg te ruimen.”

Meer over Bram Kreeftmeijer is te vinden op de volgende websites:

Het Gelders Orkest
Combattimento
Hexagon Ensemble

© SFPK – Johanna Glas

Zou jij ook training of opleiding willen volgens om je kansen op een goed inkomen en werk te vergroten? Wat heb je dan nodig om in actie te komen? Wanneer ga jij optreden voor jezelf?!

Reacties kun je hieronder kwijt!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.