Een leven lang werken als acteur

foto © Robert van der Ree – Sijtze van der Meer in Anatol (2014)

Deze keer een gesprek met Sijtze van der Meer, acteur en directielid van ACT, de grootste belangenbehartiger van acteurs in Nederland. We ontmoeten Sijtze op een zolder aan de Keizersgracht in Amsterdam, in het kantoor van ACT.

We moesten maar eens kennismaken

ACT is met ruim 1.100 leden de grootste belangenbehartiger van acteurs in ons land en het Sociaal Fonds Podiumkunsten is het grootste fonds in Nederland dat zich specifiek bezighoudt met opleiding en ontwikkeling van mensen die in de sector podiumkunsten werkzaam zijn. We moesten maar eens kennismaken!

Wat heb je nodig?

“Wat hebben acteurs nodig?” Met deze vraag direct op tafel reageert Sijtze heel instinctief: “Geld natuurlijk! Je moet wel kunnen afrekenen bij AH tenslotte”. Misschien was dit niet helemaal het antwoord waar ik op anticipeerde, maar wel direct de vinger op de zere plek. Uit de ACT-monitor (klik), waarin de ontwikkelingen in het werk en inkomen van professionele acteurs in Nederland recent door ACT werden onderzocht, komt de schrale werkelijkheid naar voren waaruit deze reactie heel goed te begrijpen valt. Meer dan de helft van de respondenten in dit onderzoek verdient met het werkelijke acteerwerk nauwelijks 50 % van het modale inkomen van zo’n € 2.500,- per maand. Velen moeten er dus ander werk naast doen om aan een redelijke boterham te komen. Lage inkomsten, grote onregelmatigheid, veel afwijzing en teleurstelling, en ja, zelfs regelrechte (en gelegitimeerde) discriminatie – het hoort er allemaal bij. “Soms zou ik willen dat ik een Marokkaan was” verzucht Sijtze als ik vraag hoe hij dat ziet. “Je hebt wat je hebt en je bent wat je bent. Ik zal nooit als Marokkaan gecast worden, terwijl er de laatste jaren veel prachtige rollen voor collega’s van Marokkaanse afkomst waren. Net zo min als een Surinamer snel voor de rol van koning Willem-Alexander zal worden gecast, of een vrouw van 40 voor de rol van een pubermeisje. Het is geen makkelijk vak, acteur! Dat we dat allemaal op de koop toe willen nemen betekent dat we het wel écht heel graag willen.”

Een leven lang werken als acteur

“Maar wat hebben acteurs dan nodig om een leven lang aan het werk te kunnen blijven?”, vraag ik nogmaals. “Wat voor soort ondersteuning zouden ze daarbij kunnen gebruiken?” Het is een vraag waar ze bij ACT ook graag het antwoord op zouden weten. Hun na- en bijscholingscommissie merkt regelmatig dat de achterban maar matig interesse heeft voor de prachtige programma’s die ze aanbieden. Alleen workshops die ook goede kansen bieden om te netwerken (“Hans Kemna is er ook”) zitten wel eens vol. “Misschien zitten acteurs wel niet zo te wachten op begeleiding; je hebt je opleiding gedaan en je hebt het vak geleerd. Studeren doe je ook al zoveel voor de rollen die je speelt. De meesten denken dat ze het zelf wel kunnen.”

Optreden voor Jezelf

“En hoe zit dat dan voor jou, wanneer was de laatste keer dat jij ‘voor jezelf hebt opgetreden’?” Sijtze hoeft niet lang te denken. “Ik heb onlangs de video’s van Micheal Caine maar weer eens tevoorschijn gehaald. Elke keer als ik die kijk leer ik toch weer iets nieuws. Verder zou het ook goed zijn om mijn Duits op te halen, of om op zoek te gaan naar een goede trainer voor stemmenwerk. Als het leren daarvan ervoor zorgt dat je je rekeningen beter kunt betalen…”

Je bént het!

Hoewel meestal aan het werk, Sijtze is ook wel eens over de vloer bij het UWV. En hij is beslist niet de enige… Het is de aard van het vak dat je met onregelmatig werk en inkomen om moet kunnen gaan. Wat voor beleidsmakers niet altijd even duidelijk lijkt, wordt door zijn werkcoach bij het UWV nu gelukkig wel begrepen: Acteur zijn is niet zomaar een beroep – je bént acteur! Het is voor de meesten van hen helemaal geen optie om zich om te scholen naar een ander vak, hoezeer beleidsmakers daar ook op zouden willen aansturen. Acteurs wíllen werken. Zoveel ze kunnen. Als acteur! Zelfs als dat geen modaal inkomen geeft! Want ja, klagen mag dan wel de grootste hobby van acteurs zijn…, “het is en blijft het leukste vak van de wereld!”

© SFPK – Johanna Glas

Hoe is het voor jou? Kun jij leven van je acteerwerk? Wat heb jij nodig? Wanneer ga jij optreden voor jezelf?!

Je kunt het ons laten weten in het reactieveld hieronder!

  1. Machteld Hauer
    Machteld Hauer zegt:

    ‘Actors move in darkness, most of the time, hoping that intuition and inspiration will save the day.’ zegt actor Simon Callow en ik begrijp nog steeds niet waarom muzikanten en dansers wel naar zich laten kijken om verlies van kwaliteit tegen te gaan en acteurs niet..

    Beantwoorden
  2. Joanna
    Joanna zegt:

    Zo zit je wekenlang zonder werk en dan ineens 7 dagen per week volledig aan de bak, dat is het leven van een (freelance) acteur. Ook lastig lijkt het mij om daarmee een hypotheek te krijgen. Maar goed initiatief dus dit fonds!

    Beantwoorden

3 reacties op “Een leven lang werken als acteur”

  1. Machteld Hauer schreef:

    ‘Actors move in darkness, most of the time, hoping that intuition and inspiration will save the day.’ zegt actor Simon Callow en ik begrijp nog steeds niet waarom muzikanten en dansers wel naar zich laten kijken om verlies van kwaliteit tegen te gaan en acteurs niet..

  2. Dorien Versloot schreef:

    Optreden voor jezelf dus, de hoogste tijd.

  3. Joanna schreef:

    Zo zit je wekenlang zonder werk en dan ineens 7 dagen per week volledig aan de bak, dat is het leven van een (freelance) acteur. Ook lastig lijkt het mij om daarmee een hypotheek te krijgen. Maar goed initiatief dus dit fonds!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *